Op dit ogenblik dat onze politici eindeloos palaveren over Vlaamse borrelnootjes wordt de onzekere toekomst van de Vlaamse Rand in alle stilte verkwanseld aan projectontwikkelaars en gewentenloze speculanten. Het dossier Papierfabriek illustreert meesterlijk hoe ruimtelijke ordening en grondspeculatie hand in hand gaan met de verfransing van de Vlaamse rand. In de faciliteitengemeente Sint-Genesius-Rode probeert het Franstalig gemeentebestuur op dit ogenblik een BPA door te drukken om in de dorpskern een voormalig industrieterrein te herbestemmen tot woonzone. Op het eerste gezicht een gunstige evolutie voor een Brusselse randgemeente waar wonen stilaan onbetaalbaar wordt. De inleidende toelichtingsnota leest als een sprookje. Maar, ...als de vos de passie preekt, boer let op uw ganzen. De vos is in dit geval een oude gekende: Georges Clerfayt, voormalig FDF topman. Hij is tegenwoordig als Schepen verantwoordelijk voor de ruimtelijke ordening in Sint-Genesius-Rode.
Wie de tijd neemt om de bindende voorschriften uit te pluizen kan alleen maar vaststellen dat het Franstalig gemeentebestuur met dit BPA ingaat tegen de wetenschappelijk onderbouwde visie over hoe we in Vlaanderen met onze schaarse ruimte moeten omgaan om in de feiten een blanco check te ondertekenen ten voordele van de eigenaar van de site. Zo voorziet het BPA zomaar eventjes in 300 nieuwe wooneenheden hoewel er in de totale grondbalans slechts 3,9Ha woongebied bijkomt . Kilometers in het rond staat er geen enkel vergund gebouw met meer dan drie bouwlagen. Toch krijgt de eigenaar om deze 300 winstgevende eenheden te kunnen realiseren en zijn speculatief verworven percelen maximaal te laten renderen van het gemeentebestuur een vrijgeleide om meer dan honderd eenheden te realiseren in appartementsblokken van vier bouwlagen, met zadeldak erbovenop. Bij goedkeuring van dit BPA zullen in het centrum van Rode weldra lange rijen luxueuze appartementsgebouwen neergepoot worden van meer dan 14 meter hoog. Voor de rest van de voorziene woningen wordt drie bouwlagen plus zadeldak de standaard. Drie bouwlagen is de norm in de stad, maar zeker niet in het buitengebied waartoe het landelijke Sint-Genesius Rode volgens het Ruimtelijk Structuurplan van Vlaanderen behoort.
En wie wordt hier allemaal beter van? Het Franstalig gemeentebestuur werkt voor rekening van Catifix NV, die sinds een paar jaar eigenaar is van site. Het gemeentebestuur heeft er zelf geen moeite mee om toe te geven dat het voor de inrichting van de planzone kon rekenen op een ‘haalbaarheidsstudie' die uitgevoerd werd door de eigenaar . Pikant detail. De mensen achter Catafix, verwant met Catala Drogenbos, zijn betrokken partij bij de zwaarste bouwovertredingen uit de Vlaamse geschiedenis. Hun invloed reikt zover dat ze erin geslaagd zijn om in Drogenbos grove bouwovertredingen in 8 Ha natuurgebeid te regulariseren zonder één euro planschade te betalen .
Het ergst van al is dat de voorliggende plannen geen enkele garantie bieden voor sociale koop- of huurwoningen: 0 (nul) sociale koop- of huurwoningen op 300 (driehonderd) nieuw te bouwen woongelegenheden. Wel integendeel, het BPA zet de bestemming van industriezone de facto om in woonzone waardoor de gemiddelde marktwaarde éénsklaps steigt van ongeveer 40€/m² tot 140€/m². Daardoor wordt het perspectief om de gronden tegen een betaalbare prijs te onteigenen om ze dan ter beschikking te stellen voor sociale woningbouw meteen definitief gekelderd. De kassa bij NV Catafix zal rinkelen. En de cijfers leren dat -in geval er geen begeleidende maatregelen getroffen worden- de hoge prijzen vooral betaald zullen worden door (anderstalige) kapitaalkrachtige inwijkelingen uit de grootstad.
De ganzen zijn in dit verhaal de Vlamingen van Rode: zij zien hun geliefde dorpskern met dit BPA in één pennetrek definitief verstedelijken en verfransen. En de rol van boer komt in dit geval toe aan de Vlaamse regering. De bal ligt binnenkort in het kamp van Minister van Mechelen. Ruimtelijke ordening is immers sinds een aantal jaren een exclusief Vlaamse materie. De Vlaamse regering kan nu bewijzen dat dit Vlaams bevoegdheidspakket ook Vlaamse vruchten afwerpt. Wordt er gekozen voor de belangen van de speculant en zijn projectontwikkelaars of voor een landelijke, sociale en Vlaamse toekomst voor Rode? Wat we nu nodig hebben is 5 minuten politieke moed om de basisprincipes van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen ook effectief toe te passen in de Vlaamse Rand.
